Over Ons

Toyisten

Op 5 september 1992, letterlijk ondergronds in een verbouwde kelder zonder ramen, zag toyisme het levenslicht. Een mysterieuze en speelse beweging vastgelegd in een manifest van enkele A4’tjes, met de naam “Moeder” dat de grondslag vormde van wat een nieuwe stijl in de kunst moest gaan worden.

De Nederlandse historicus Johan Huizinga (1872-1945) suggereerde in zijn boek ‘Homo Ludens’ (spelende mens) dat spelen primair is en een noodzakelijke voorwaarde voor het genereren van cultuur: “Want spelen is ouder dan cultuur. In het spel overstijgt de onmiddellijke behoefte van het leven en geeft betekenis aan de actie. We spelen en weten dat we spelen, dus in erkenning van het spel ligt de erkenning van de geest.

Ik speel, dus ik ben

Naast regels vereist een spel ook een verhaal. In toyisme is een verhaal dat persoonlijke reflectie van de kant van de kijker oproept, essentieel. Het intense spel van lijnen, vormen, stippen en kleuren is bedoeld om de geest van de kijker open te stellen voor kritisch denken over de menselijke conditie in de huidige wereld. Verhalen worden onthuld door middel van symbolen, felle kleuren en extreem precieze details. Toyisme is een hedendaagse kunstbeweging welke de betekenis van het schilderen tracht te herontdekken.

In de kunstwereld is men continue aan het experimenteren met de nieuwste technieken en stijlen, waarbij opwinding en teleurstelling worden afgewisseld. Kunst is een voortdurend proces van afbraak en wederopbouw geweest, vergelijkbaar met een zandkasteel op het strand dat door een kind herhaaldelijk wordt verwoest en hersteld. Het lijkt wel alsof het voornaamste doel van een kunstbeweging eruit bestaat om de vorige beweging aan te vallen om vervolgens een rel te starten waarmee de kunstwereld zal worden gered. De gehele kunstgeschiedenis kan als een aaneenschakeling van actie en reactie worden gezien. Alle kunst komt van andere kunst, alle kunst is hybride.

De toyisten opereren als een beweging, in plaats van afzonderlijke individuen. Daarom kan de ene toyist niet als belangrijker of beroemder worden gezien dan de andere. Er is geen rivaliteit tussen de kunstenaars. De duidelijke boodschap die toyisten uitdragen is dat de kunstwerken voorop staan, en niet zozeer de kunstenaar zelf die het heeft gemaakt. Hoewel de kunstenaars hun eigen kunst maken, werken ze in sommige gevallen ook samen, bijvoorbeeld in projecten, waardoor het geproduceerde kunstwerk niet aan één kunstenaar kan worden toegeschreven.

Elke toyist die zich bij de groep aansluit, kiest een pseudoniem beginnend met een van de beschikbare letters uit het alfabet, een letter die nog niet door een andere toyist wordt gebruikt. Dit betekent dat de beweging door niet meer dan 26 artiesten vertegenwoordigd kan worden. Elke toyist kiest een zogenaamde avatar, een poppetje dat de kunstenaar voorstelt. Toyisten laten nooit hun gezicht zien (op foto of camera), maar dragen maskers om hiermee de aandacht naar de kunst te leggen. Toyisten concentreren zich alleen op hun creaties, waarin ze als individuen en als collectief een stempel drukken op de wereld.

Manifest Moeder

Ons geheime manifest Moeder (geschreven door Dejo/grondlegger van het toyisme) bevat een palet aan ingrediënten waaruit vooral schilderijen, maar de laatste tijd ook sculpturen, zeefdrukken, sieraden, glaskunst en teksten voortkomen. Het manifest is uitsluitend bedoeld om gelezen te worden door de aanwezige kunstenaars. De kunstwerken zijn te zien als kinderen van moeder en één of meerdere ouders (de kunstenaars). Een ouder kan een man of een vrouw zijn, of zelfs meer artiesten die naast moeder één ouder vertegenwoordigen. Dit kan worden vastgesteld vanwege de anonieme kenmerken van de ouders. Elke ouder mengt ideeën en kenmerken met eigenschappen van moeder. Dit verbindt de kinderen sterk, zij zijn immers voortgekomen uit Moeder.

WORD TOYIST

Toyisme staat zeker open voor nieuwe professioneel werkzame kunstenaars die willen toetreden. Maximaal zullen 26 toyisten deze stijl kunnen vertegenwoordigen, omdat iedere toyist met een letter uit het alfabet en onder een pseudoniem binnen het toyisme werkt. Als je interesse hebt, neem gerust en vrijblijvend contact met ons op. Het leven is kort.

TOYISME 1992 - Heden

Toyisme kwam op in de jaren negentig als reactie op de ‘alles mag en iedereen is kunstenaar’ cultuur. De filosofie en grondbeginselen werden vastgelegd in een manifest dat de naam Moeder meekreeg. Een kunstwerk van de beweging wordt vervaardigd met de grootst mogelijk aandacht voor nauwkeurigheid. Met oog voor detail en onberispelijk vakmanschap. Het is toepasselijk dat het toyisme in Nederland werd geboren, waar het aloude ambacht van schilderen nooit helemaal uit de mode is geraakt.

De maatschappijvisie die de kunstenaars in toyisme etaleren kan soms lichtjes wringen of schuren, maar humor is nooit ver weg. Het werk is uitgesproken, uitbundig zelfs, maar nooit plat of kritiekloos. In toyisme wordt geen onderscheid gemaakt tussen ras, taal, religie, politieke opvattingen, geslacht of seksuele voorkeur. 

Toyisme; Niet voor babies

Met kunst spelen? Kun je met kunst spelen? De kunstenaarsgroep de toyisten vindt van wel. Zij ageren hiermee tegen de gebruikelijke wetten in de kunst. Met spelen als uitgangspunt voor een nieuw soort kunst hebben zij hun artistieke credo over gebruik van vorm en heldere kleuren in een manifest vastgelegd.

Dit waren de beginwoorden die Frans Haks, oud directeur van het Groninger Museum, uitsprak in 2004 tijdens de opening van de toyisme expositie “TOYISM NOT FOR BABIES” in een grote galerie in het zuiden des lands. Helaas leeft Frans niet meer, maar in het toyisme werkt het nog steeds op deze manier.

Moeder

Het toyistisch manifest kan worden gezien als de moeder van al hun kunstwerken en wordt in 1993 als notariële akte vastgelegd. De inhoud ervan is alleen bekend bij de toyisten en zal pas in de toekomst aan het publiek worden bekendgemaakt. Zaken als kleurgebruik, techniek, vorm etc… komen hier onder andere aan bod. Maar het is uiteraard de kunstenaar zelf die bepaalt wat hij/zij maakt. Moeder laat altijd sporen van DNA achter. Zij heeft een relatie met de partner; een mannelijke, vrouwelijke of non-binaire kunstenaar. Ook deze partner laat sporen van DNA achter. Hun relatie brengt nakomelingen voort, zo geheten kinderen die de toyistische kunstwerken vertegenwoordigen.

De kunstwerken bevatten altijd kenmerken van zowel moeder als haar partner. Maar omdat er verschillende partners zijn (moeder is niet zo kieskeurig 🙂 zijn alle kinderen ook verschillend. Iemand uit Maleisië heeft een andere achtergrond en cultuur dan bijvoorbeeld iemand die in IJsland of Nederland woont. Dit uit zich ook in de verschillende kunstwerken. Iedere toyist heeft zijn eigen ideeën en opvattingen en hanteert die in het toyisme, waardoor er een bijzondere verrijking ontstaat wat toyisme zeer boeiend en interessant maakt.

Speeltuin van menselijke ervaring

Gekenmerkt door gedurfde lijnen, overdreven proporties en ingewikkelde details, boeit toyistische kunst het oog en de geest, en nodigt het kijkers uit om zich onder te dompelen in een wereld waarin alles mogelijk is. Van grillige karakters en fantastische landschappen tot nadenken stemmende verhalen en sociaal commentaar, de toyistische kunst omvat een breed scala aan thema’s en stijlen, die stuk voor stuk een bewijs zijn van de grenzeloze creativiteit van de makers ervan.

Toch schuilt er onder de oppervlakte van hun kunstenaarschap een diep gevoel van empathie en mededogen. Toyisten zijn niet alleen tevreden met creëren; ze proberen verbinding te maken, iets in de waarnemer in beweging te brengen dat de grenzen van taal en cultuur overstijgt. Hun kunst wordt een kanaal voor begrip, een brug tussen werelden, en nodigt iedereen uit die een glimp van de diepte ervan durft op te vangen om aan een reis van zelfontdekking te beginnen.

Toetreden tot de beweging

Toyisme is voor iedereen, maar niet iedereen kan een toyist zijn. Ben jij een kunstenaar en wil je toyist worden? Vul het onderstaande formulier in, vertel ons iets over jezelf, waarom je toyist wil worden en ontdek of je het in je hebt om deel uit te maken van de beweging.